F*CK DIE DUURZAME TOEKOMST

F*CK DIE DUURZAME TOEKOMST

Als kop kan dat wel tellen, zeker voor een organisatie die zich met duurzaamheid bezighoudt! Vrees echter niet, het gaat hier slechts om de veelvuldig toegepaste eyecatcher-techniek. Aan de titel moet immers nog worden toegevoegd: “naar een duurzaam heden.” De algemene stelling luidt dan ook dat er geen tijd is om fundamentele veranderingen van het systeem op de lange baan te schuiven. Alles wat op lange termijn anders moet, dient nu aangepakt te worden. De toekomst wordt nu gemaakt, dát is de echte betekenis van “f*ck die duurzame toekomst.” 

Een sprekend voorbeeld is het dossier over klimaatwijziging dat sinds begin dit jaar in De Standaard verschijnt onder de noemer ‘2030 is nu’. (*) Duidelijker kan het niet geformuleerd worden. De kernboodschap is dat om de klimaatafspraken van 2030 te halen (40% minder CO2-uitstoot) er vandaag grote inspanningen moeten geleverd worden op gebied van industrie, voeding, transport, huisvesting, luchtverontreiniging, energie… Een voorbeeld uit die laatste categorie: divestment. Om de doelstellingen uit het Klimaatakkoord van Parijs te halen moet 85% van de steenkool-, olie- en gasreserves in de grond blijven. (*) Dat betekent dat er vanaf heden geen nieuwe investeringen in deze fossiele brandstoffen mogen gebeuren en dat de lopende projecten afgebouwd dienen te worden. Ook dat is geen kwestie voor in een verre duurzame toekomst. De opwarming beperken tot 2°C, en liefst 1’5°C, is niet enkel zaak van bedrijven, banken en burgers, het is eveneens een fundamentele taak van de politiek. Vlaanderen haalt op dit moment de klimaatdoelen niet en dus zal de Vlaamse overheid een serieuze tand moeten bijsteken, want de cijfers zien er alles behalve groenkleurig uit. Of om het met de woorden van Joke Schauvliege te zeggen: “Het laaghangend fruit is geplukt. We zullen drastische maatregelen moeten nemen.” (*)

“De toekomst wordt nu gemaakt, dát is de echte betekenis van ‘f*ck die duurzame toekomst'”

Er is dus wel degelijk reden tot ongerustheid, maar op welke manier kan je deze het best naar buiten brengen? Hoe communiceer je over klimaatverandering? Moet dat op een alarmistische of een eerder relativerende manier gebeuren? Naar aanleiding van een artikel enkele maanden terug in het New York Magazine (*) verschenen in de pers verscheidene stukken over deze thematiek. Volgens sommigen moet er minder gefocust worden op de nachtmerries die ons te wachten staan, dat zou immers averechts werken, maar moet de klemtoon gelegd worden op de groene en gezonde toekomst die we zouden kunnen krijgen. (*) Worstcasescenario’s en horrorberichten zijn met andere woorden niet de beste tactiek om dingen in beweging te krijgen inzake klimaat. Vaak leiden ze immers tot fatalisme, ontwijkingsgedrag en minimalisering. Volgens klimatoloog Michael Mann is een dergelijke retoriek zelfs te vergelijken met klimaat-negationisme omdat het eveneens aanzet tot nalatigheid. (*) Verbetering onderstrepen, aanstippen welke stappen ondernomen kunnen worden en positieve antwoorden formuleren, is een betere motivator dan angst. Vandaar dat we moeten gaan voor een gezonde dosis sense of urgency, zonder evenwel te vervallen in dystopisch klimaatalarmisme, en moeten we altijd behoedzaam blijven voor gemakkelijk klimaatoptimisme.

Slotsom: het is nú dat politici wereldwijd hun verantwoordelijkheid moeten opnemen (*), het is nú dat banken zich moeten terugtrekken uit fossiele brandstoffen en andere dubieuze industrieën (*), het is nú dat onze overheden eens deftig werk moeten maken van de klimaatafspraken… D’URGENT schiet alvast in actie, niet voor niets komt ‘urgent’ voor in onze naam! Laten we geen hypotheek nemen op onze toekomst: naar een duurzaam heden! En wel vanaf… NU!

Extra literatuur:

Goal 13: Take urgent action to combat climate change and its impacts United Nations
Van deze grafiek moet u wakker liggen De Standaard
Een onbewoonbare aarde: Hollywood-horror of degelijke klimaatjournalistiek? De Morgen
We weten allemaal dat er iets gaande is met het klimaat. Waarom interesseert het ons niet? Knack
Reden voor klimaatoptimisme, of toch niet? NRC